--Oorsprong--

Met vrij grote zekerheid kunnen we zeggen dat de kris in zijn oorsprong een religieus voorwerp is. Kijken we namelijk naar een van de oudste vormen, de zogenaamde Modjopahitkris, dan zullen we tot de ontdeking komen dat deze oervorm als steekwapen geheel ongeschikt is. Men zou zich er alleen maar aan bezeren gezien de vorm ervan.

Duidelijk moet vermeld worden dat we hier spreken van de oervorm. Hoewel we bij de beantwoording van deze vraag het meer moeten zoeken in de richting van een religieus voorwerp, zijn er aanwijzingen dat de kris in bepaalde ontwikkelingsfasen tot een steekwapen is uitgegroeid. Ik verwijs hierbij naar modellen die worden aangetroffen op Zuid-Celebes en Madura. We zouden de wisseling van een religieus voorwerp tot een steekwapen en weer terug naar een religieus voorwerp een golfbeweging kunnen noemen.

--Pusaka--

De voorouderverering speelde hierbij een zeer belangrijke rol, omdat de krissen zo geloofde men direct de voorouders vertegenwoordigden. Bij de Indonesiërs komt het begrip Pusuaka in verband voor, wat we letterlijk als erfstuk kunnen vertalen. Pusaka kan het best aan de hand van de volgende kenmerken omschreven kunnen worden.

  1. Pusaka is een voorwerp waaraan de Indonesiër een hoge geestelijke waarde hecht.
  2. Een Pusaka is een erfstuk dat overgaat van de voorouders op de generatie erna.
--Isi--

Daarnaast is er ook nog een ander aspect aan de kris gekoppeld namelijk de Isi ofwel begeestering. Over de Isi bestaan in grote lijnen drie verschillende theoriën.

  1. Wanneer de empu (smid en de schepper van de kris) het lemmet van de kris eenmaal gesmeed heeft, projecteert hij aan de kris een elementaal in de vorm van een hersenloze schim of spooksel. Dit is een van de schillen die vrijkomt na het overlijden van een persoon. Door middel van bepaalde rituelen kan deze schil gestuurd worden.
  2. De Isi wordt gezien als een natuurgeest. Het projecteren van de natuurgeest gebeurt eveneens via magische rituelen uitgevoerd door de empu. De natuurgeest verschilt van de elementaal doordat hij beslist niet als hersenloos gezien moet worden. Het intellect van deze natuurgeest kan zeer hoog zijn, zelfs boven het menselijk bevattingsvermogen. De isi moet gezien worden als sterk individualistisch en niet vreemd van menselijke trekjes.
  3. Een niet nader te omschrijven lading wordt door de empu aangebracht. Deze lading wordt vervolgens door iemand op hoog geestelijk niveau op de toekomstige eigenaar afgestemd. De Isi is in aanvang neutraal, maar wordt door de eeuwen heen beinvloed door de karaktereigenschappen van de eigenaren en dragers van de kris. Deze invloed kan dus zowel goed of slecht zijn. Hiermee kan ook het fenomeen goede en slechte krissen verklaard worden.

 

--Keris Pusaka--